Hoe werkt een insectenhotel?
De meeste gasten in een insectenhotel zijn solitaire bijen, zoals de metselbij. Elk vrouwtje zorgt in haar eentje voor haar nestjes. In één gangetje gaat het zo:
- Gangetje kiezen. In het voorjaar kruipt het vrouwtje in een holle stengel of gang.
- Voorraadje maken. Achterin verzamelt ze stuifmeel en nectar. Dat wordt het bijenbrood voor haar larve.
- Eitje en muurtje. Ze legt er een eitje bij en metselt een wandje van modder of plantenresten. Daarna begint ze aan het volgende kamertje.
- Deurtje dicht. Is de gang vol, dan sluit ze de ingang af. Een dicht gaatje betekent dat er jonge bijen in groeien.
- Naar buiten. De larve eet het bijenbrood op en verpopt. Een jaar later knaagt de jonge bij zich naar buiten.
Zie je dichte gaatjes in je insectenhotel? Laat het dan rustig hangen tot de jonge bijen eruit zijn. Lieveheersbeestjes gebruiken het hotel anders. Zij kruipen erin om te schuilen.
Een goed plekje voor je hotel
Wilde bijen zijn best kieskeurig. Een hotel op het noorden of onder een boom blijft volgens de Vlinderstichting vaak leeg. Loop dit lijstje even na voordat je gaat ophangen:
- De openingen wijzen naar het zuiden of zuidoosten.
- Het plekje is droog en beschut tegen harde regen.
- Het hotel hangt minimaal 1 meter boven de grond.
- Het zit stevig vast en beweegt niet in de wind.
- Er hangen geen takken of bladeren voor de gaatjes.
- Er staan bloemen in de buurt, want daar halen de bijen hun stuifmeel en nectar.
Heb je geen tuin? Een balkon op het zuiden kan ook. Zet er een paar bloeiers bij in een plantenbak voor je balkon of in bloempotten voor buiten, dan staat het eten meteen klaar.
Zelf een insectenhotel maken of kopen?
Een insectenhotel maken is een leuk klusje voor een zondagmiddag, ook met kinderen. Kopen kan natuurlijk ook. Het verschil zit vooral in het werk vooraf en in het onderhoud.
Materiaal
- Zelf maken: Een blok onbehandeld hardhout, geen geïmpregneerd hout
- Bij elho: Gemaakt met gerecycled materiaal
Gangetjes
- Zelf maken: Boor gaatjes van 5 tot 8 mm, ongeveer 10 cm diep. Niet helemaal doorboren en de gangen glad maken, zonder splinters
- Bij elho: Kant-en-klaar binnenwerk
Dak
- Zelf maken: Maak zelf een dakje van metaal, plastic of rubber, zodat de nestjes droog blijven
- Bij elho: De plastic buitenkant houdt regen tegen
Onderhoud
- Zelf maken: Hout gaat scheuren en schimmelen. Na 2 à 3 jaar is een nieuw blok nodig
- Bij elho: Binnen- en buitenkant haal je los van elkaar, zodat je ze makkelijk schoonmaakt
Ophangen
- Zelf maken: Maak zelf een stevige ophanging
- Bij elho: Klaar om op te hangen of neer te zetten
Ga je zelf aan de slag? Sla dennenappels en stro dan over. Volgens de Vlinderstichting nestelen bijen daar bijna nooit in. Natuurmonumenten heeft een handige bouwbeschrijving. Wil je liever meteen een kant-en-klaar hotel? Bekijk dan de collectie voor biodiversiteit in jouw tuin.
Meer leven rond je insectenhotel
Een insectenhotel krijgt meer bezoek als er in de buurt ook genoeg te eten en te drinken is. Met een paar kleine dingen maak je je tuin of balkon een stuk aantrekkelijker voor allerlei insecten.
Bloemen van voorjaar tot herfst. Bijen en vlinders zoeken het hele seizoen naar nectar en stuifmeel. Kies inheemse planten met open bloemen, zoals margriet en grasklokje. Heb je weinig ruimte, zet ze dan in een plantenbak vlak bij het hotel.
Iets voor de rupsen. Vlinders leggen hun eitjes op waardplanten, waar de rupsen later van eten. Koninginnekruid en klimop zijn waardplanten die ook nectar geven.
Een drinkplek. Vul een diepe schaal met water en leg er een paar stenen in die boven het water uitsteken. Daarop kunnen insecten veilig landen om te drinken. Met regenwater uit een regenton vul je de schaal snel bij.
Een rommelhoekje. Laat in de herfst wat bladeren en uitgebloeide stengels liggen. Daar kruipen veel insecten in om de winter door te komen.
Geen gif. Laat spuitbussen, korrels en mierenlokdozen in de kast staan. Die stoffen zijn schadelijk voor de insecten in je tuin.
Wil je klein beginnen? Zet dan eerst één bloeiende plant naast je insectenhotel.
Veelgestelde vragen over insectenhotels
Welke insecten wonen er in een insectenhotel?
Vooral solitaire bijen, zoals de metselbij. Soms trekt er ook een behangersbij in. Lieveheersbeestjes gebruiken het hotel vooral om te schuilen.
Wanneer hang je een insectenhotel op?
In het vroege voorjaar, zodat insecten het hotel direct na hun winterslaap kunnen gebruiken en voordat de metselbijen gaan vliegen. Zij zijn vooral actief van maart tot en met mei. Hang je het hotel later op, dan is de kans groot dat de eerste gasten pas het voorjaar erna komen.
Is een groot insectenhotel beter?
Niet per se. Het gaat vooral om goede gangetjes en een zonnig plekje. Een klein hotel dat goed hangt, krijgt vaak meer bezoek dan een groot hotel op het noorden. Heb je veel ruimte, dan kun je ook twee hotels naast elkaar hangen.
Mag een insectenhotel ’s winters buiten blijven hangen?
Ja, laat het gewoon hangen. In de dichte gangetjes overwinteren de jonge bijen tot ze in het voorjaar naar buiten knagen. Als je het hotel verhuist, verstoor je ze.
Hoe maak je een insectenhotel schoon?
Maak alleen de lege delen schoon en laat dichte gaatjes met rust. Een insectenhotel van elho haal je uit elkaar, zodat je bij het binnenwerk kunt. Een zachte borstel en warm water zijn genoeg.
