Tomaten kennen we allemaal. De laatste jaren zijn ze in de supermarkt verkrijgbaar in steeds meer soorten, kleuren en smaken: van grote vleestomaten tot kleine, zoete cherrytomaten. Uiteraard hebben ze allemaal die kenmerkende tomatensmaak, maar afhankelijk van het ras kan er net wat meer zoetheid of frisheid in zitten. Hoe leuk is het om je eigen tomaten te kweken en bijzondere rassen te oogsten die je niet snel in de winkel vindt?
Gelukkig hoef je geen grote moestuin te hebben. Tomaten kweken in een pot of tomaten kweken op het balkon is eenvoudig en levert vaak verrassend veel oogst op. Ook als je alleen een terras, patio of zonnig venster hebt, kun je succesvol tomatenplanten kweken. Met de speciale tomatenpot van elho geef je een tomatenplant in een pot precies de ruimte die hij nodig heeft om gezond te groeien.
Klaar om te beginnen? Hieronder vind je alle stappen voor het succesvol kweken van tomaten in potten.
Stap 1 // Start met zaaien
Wie een tomatenplant kweken wil vanaf zaad, begint binnenshuis. Tomaten zijn namelijk echte warmteliefhebbers. Bij lage temperaturen kiemen de zaden nauwelijks en stagneert de groei. Daarom is tomaten binnenshuis kweken de beste manier om de planten een voorsprong te geven.
De planten hebben ongeveer acht weken nodig om sterk genoeg te worden voordat je ze buiten kunt zetten en tomaten in potten kunt planten. Voor het zaaien kun je gebruikmaken van een kweekhuis, kweektray en schotel. Gebruik hiervoor zaai- en stekgrond en geef voorzichtig water met een plantenspuit.
Vanaf maart of april kun je jonge plantjes kopen, maar zelf een tomatenplant kweken is misschien nog wel leuker. Je ziet de plant uitgroeien van een klein zaadje tot een sterke plant vol vruchten. Geschikte rassen voor tomaten kweken in een pot zijn bijvoorbeeld de Pingpongtomaat '42 Days' en de Tiny Tim. Vooral als je graag cherrytomaten kweken wilt, zijn compacte rassen ideaal.
- De uitleg over dieven vind je terug bij stap 4.
Stap 2 // Verpotten
Wanneer de zaailingen vier blaadjes hebben ontwikkeld, is het tijd voor de volgende stap: tomaten verpotten. Vaak zie je dat de plantjes wat lichter van kleur worden. Dat is een teken dat de voedingsstoffen uit de zaaigrond bijna op zijn.
Gebruik kleine kweekpotjes met verse universele potgrond en haal de zaailingen voorzichtig uit de tray zonder de wortels te beschadigen. Wie regelmatig een tomatenplant verpotten moet, zorgt ervoor dat de plant voldoende ruimte en voeding behoudt tijdens de groeifase.
Plaats de potjes vervolgens op een lichte plek. Hoe meer daglicht, hoe beter de planten zich ontwikkelen.
Merk je dat de planten vóór half mei opnieuw tekenen van voedingstekort vertonen? Dan kun je de plantjes nogmaals verpotten in verse grond.
Stap 3 // Uitplanten in de tomaten pot
Na 15 mei is het tijd om de opgekweekte of gekochte tomatenplant in de pot uit te planten. Plant altijd maar 1 plantje in 1 pot. Zo heeft hij voldoende ruimte en voeding om groot en sterk te worden. Met de speciale tomaten pot hoef je de plant niet te ondersteunen. Er zitten namelijk ringen bij waar je plant als het ware in kan hangen. Als je voor een ras kiest dat klein blijft, zal hij nooit boven de ringen uit komen. Gebruik bij het uitplanten biologische potgrond. Hier zit voor 3 maanden voeding in om de plant groter te laten groeien.
Stap 4 // Verzorging
De plant heeft onderhoud nodig als je uiteindelijk tomaten wilt kunnen oogsten. Het is namelijk de bedoeling dat de plant dieft en uiteindelijk topt als ze een bepaalde hoogte hebben bereikt. Maar wat is dieven en wanneer moet je dan precies de tomatenplant toppen?
Dieven
Dit is het weghalen van de okselscheuten die ontstaan aan de hoofdstam en een zijtak van de plant. Als je deze scheuten laat zitten, gaat de plant heel veel energie stoppen in het aanmaken van nieuw blad in plaats van het aanmaken van nieuwe bloemen. De bloemen worden uiteindelijk tomaatjes die je kanoogsten. Check dus iedere week op de dieven en als je ze ziet zitten, breek ze dan weg met je duim en wijsvinger.
Toppen
Dit doe je bij de planten zodra ze boven de ringen van de tomaten pot uitkomen als je hebt gekozen voor een groot ras. Door de top eruit te breken zal de voeding naar de vruchten gaan i.p.v. naar het aanmaken van nieuwe bladeren waar je later niet veel meer aan hebt.
Water geven
Tomaten houden helemaal niet van veel water. Het grote voordeel van planten in een pot is dat je ze heel gericht water kunt geven aan de voet van de plant. Doe dit in het voorjaar 2 keer per week en in de zomer 1 keer per week. Doordat je water geeft aan de onderkant van de plant, in de lekschaal, stimuleer je de wortels om op zoek te gaan naar water. De wortels zullen dieper rijken en de plant wordt hierdoor veel sterker. De kans op ziektes is veel kleiner en het zal meer oogst opleveren. Geef je de plant water aan de bovenkant van de aarde, dan blijven de wortels heel erg oppervlakkig en droogt de plant ook sneller uit. Hierdoor moet je in verhouding meer water geven. De tomaten pot van elho heeft heen handig waterreservoir zodat de plant op kan nemen wat hij nodig heeft.
Voeding geven
Tomatenplanten in een pot hebben voeding nodig na een bepaalde tijd. Als je ieder jaar nieuwe grond gebruikt als je ze uitplant is het enkel nodig om voeding te geven net voor het moment dat er vruchten beginnen te vormen van de bloemen. Ik gebruik hiervoor altijd vloeibare voeding die je kan mengen in water. Dit is te koop bij het tuincentrum en zelfs in de supermarkt. Wat ook een optie zou kunnen zijn is vloeibare concentraat van de compostbak of wormenbak Ook dit moet aangelengd worden met water.
Stap 5 // Oogsten
Bij tomaten kan het zo 6 maanden duren van zaadje tot oogst. Laat de plant vooral lekker in het zonnetje staan Geef hem af en toe water Haal de dieven eens weg en voor je het weet is het oogsttijd. Oogsten kan in de maanden augustus, september en oktober. Uiteraard verschilt het per ras en grootte van de plant hoe snel de oogst gereed is. Deze informatie kun je op de achterkant van de verpakking van de zaden vinden.
Stap 6 // De plant naar binnen halen
Ons klimaat maakt het lastig om lang buiten tomaten te oogsten. Na oktober rijpen de vruchten buiten vaak niet goed meer af.
Het grote voordeel van tomaten in potten is dat je de planten eenvoudig kunt verplaatsen. Zet de pot daarom naar binnen zodat de laatste vruchten alsnog kunnen afrijpen. Dit is een mooie bonus van tomaten kweken in potten en een reden waarom zoveel mensen kiezen voor tomaten kweken op het balkon of terras.
Wanneer de oogst voorbij is, kun je de potten leegmaken, schoonmaken en opbergen voor het volgende seizoen. Zo ben je volgend jaar weer klaar om je eigen tomaten te kweken.
Floor Korte, beter bekend als Floors moestuin, is dé expert op het gebied van moestuinieren. Sinds een aantal jaar heeft zij het moestuinvirus flink te pakken en kweekt ze elk jaar weer haar eigen groente, kruiden en fruit in eigen tuin. Niet alleen inspireert ze andere met haar moestuinpassie op haar eigen blog Floors moestuin en Instagrampagina, ook heeft ze inmiddels 2 boeken over duurzaam (moes)tuinieren op haar naam staan.
Foto Hanke Arkenbout Photography
