Hoeveel vetbollen hang je op, en hoe vaak vul je bij?
Daar is geen vast getal voor. Stop eerst één of twee vetbollen in de houder en kijk hoe snel ze op zijn. Is hij binnen een dag leeg en zit het er vol met vogels? Hang dan een tweede houder op een ander plekje, zodat ze niet hoeven te dringen.
Bij vorst gaan de vetbollen vaak hard, dan vul je bij zodra de houder leeg is. Bij zacht en nat weer bederft vet sneller. Doe er dan liever minder in en kijk om de paar dagen even of het nog goed is. In warme periodes laat je de houder het best even leeg.
Twijfel je of een vetbol nog goed is? Ruikt hij muf, zit er een wit of zwart laagje op of beginnen de zaadjes te kiemen, gooi hem dan weg. Maak de houder af en toe schoon met warm water en een zachte borstel.
Een vetbolhouder kiezen
Vetbolhouders lijken op elkaar, maar de verschillen merk je pas als hij een paar weken buiten hangt. Let bij het kiezen op deze punten:
- Een open koker zonder netje. Vogels pikken het vet tussen de spleten weg en kunnen nergens in vast komen te zitten.
- Een dakje of kapje. Dat houdt een deel van de regen tegen, en vet dat minder nat wordt, blijft langer goed.
- Ruimte voor meer dan één vetbol. Met een paar bollen boven elkaar hoef je minder vaak bij te vullen als het vriest.
- Makkelijk schoon te maken. Kun je goed bij de binnenkant, dan houd je de voederplek fris met alleen warm water en een borstel.
- Een stevig ophangoog. Een volle houder weegt meer dan je denkt en hangt buiten in weer en wind.
- Een beschermkooi, als dat nodig is. Komen er vooral kauwen, eksters of eekhoorns op af? Dan zorgt een kooi om de houder dat kleine vogels zoals mezen ook rustig kunnen eten.
Hang je houder het liefst op een plek waar je de vogels goed kunt zien, bijvoorbeeld bij je bloempotten buiten of op het terras.
Zelf een vetbolhouder maken
De makkelijkste zelfgemaakte vetbolhouder is een halve kokosnoot. Je giet het vet er direct in en hangt de schaal daarna gewoon op. Zo doe je dat:
- Smelt ongezouten, ongebruikt frituurvet zonder palmolie, of kokosvet. Het moet warm worden, niet heet.
- Roer er ongeveer evenveel zaden door, het liefst een biologisch strooizaadmengsel. Laat het daarna iets afkoelen.
- Giet het mengsel in de lege kokosnoothelft.
- Steek er een flink stuk touw van onbewerkt sisal of hennep in, voordat het vet hard wordt.
- Is het vet stevig geworden? Hang de kokosnoot dan buiten op aan het touw.
Gebruik geen kippenvoer, want die zaden zijn te groot en te hard. Laat ook olijfolie en andere vloeibare olie staan, want die kan de veren van vogels aantasten. Meer tips vind je bij de Vogelbescherming. Is de kokosnoot leeg? Dan vul je hem gewoon opnieuw, of je stopt kant-en-klare vetbollen in de vetbolhouder.
Waar hang je de vetbolhouder op?
Mezen zoeken hun eten vooral in bomen en struiken. Daar voelen ze zich ook het veiligst bij je vetbolhouder.
Een goed plekje
- In of vlak bij een boom of struik
- Op een andere plek dan je zaden of voedertafel, zodat verschillende vogels elkaar niet in de weg zitten
- Op een hoogte waar jij er makkelijk bij kunt om bij te vullen en schoon te maken
Liever niet
- In de volle zon, want dan wordt het vet zacht en bederft het sneller
- Boven een tegelpad of terras, want brokjes die blijven liggen kunnen ratten en muizen lokken
- Op een plek waar duiven en kraaien de baas zijn. Kom je daar niet onderuit, kies dan een houder met een korf eromheen die alleen kleine vogels doorlaat
Heb je weinig bomen in je tuin? Een flinke struik in een plantenbak geeft je vetbolhouder ook een fijne plek.
Veelgestelde vragen over vetbolhouders
Welke vogels komen op een vetbolhouder af?
Vooral mezen, zoals de koolmees en de pimpelmees. Ook de specht, boomklever en boomkruiper eten graag vet. Merels en roodborsten hangen niet zo makkelijk aan een houder. Voor hen kun je een vetbol verkruimelen en op een plankje of voedertafel leggen.
Kan een vetbolhouder ook op het balkon?
Ja, zeker. Koolmezen en pimpelmezen zijn op een balkon vaak de eerste bezoekers. Hang de houder aan de reling of aan een haakje, en zet er een paar bloeiende planten bij voor wat extra leven op je balkon.
Mag je het hele jaar door vetbollen ophangen?
Je mag tuinvogels het hele jaar bijvoeren, maar vet is vooral iets voor de koude maanden. In de zomer bederft het snel. Geef vogels dan liever zaden of wat fruit.
Wat doe je als je zieke vogels bij je voederplek ziet?
Stop dan twee weken met voeren, zodat de vogels niet op één plek bij elkaar komen. Maak de vetbolhouder in die tijd goed schoon. Vind je meerdere zieke of dode vogels, meld dat dan bij het Dutch Wildlife Health Centre.
Waar vind je nog meer spullen voor vogels in je tuin?
In de collectie Wildlife Gardening van elho vind je naast vetbolhouders ook vogelhuisjes, voederhuisjes en insectenhotels.
